Het energieakkoord wordt gepresenteerd alsof het een overwinning is op kolencentrales ten gunste van wind op zee. Op basis van wat er nu bekend is van het akkoord is er een deal om wind energie fors uit te breiden en vijf oude kolencentrales te sluiten. Dat zou de CO2-uitstoot fors moeten laten dalen. Mooie deal?

Wie goed naar de cijfers kijkt kan daar zijn vraagtekens bij zetten. De uitstoot van kolencentrales zal de eerst komende paar jaar alleen maar toenemen. Dat komt door de drie nieuwe kolencentrales die komend jaar af zijn en gaan roken. Na het sluiten van een deel van de oude centrales, met de laatste half 2017, zit de CO2-uitstoot weer op nagenoeg hetzelfde peil als nu. Er wordt dan wel meer stroom geproduceerd, toegegeven, maar nog steeds met de dubbele CO2-uitstoot van gas. Bovendien stonden veel van de vijf kolencentrales al op het randje van sluiten vanwege hun ouderdom, en blijven de kolencentrales in Amsterdam (Nuon) en Geertruidenberg (Essent) open. Mooie deal? Of dooie mus?

Grof vooruitzicht CO2-uitstoot kolencentrales bij dit energieakkoord. Ter vergelijking gas, met hetzelfde vermogen. (Zie hier de berekening.)

Wie puur feitelijk kijkt wat er nodig is om een klimaatcrisis te voorkomen komt al snel tot de conclusie dat we alle kolencentrales zo snel mogelijk moeten sluiten. Ook de drie kolencentrales die net voor miljarden gebouwd zijn, inclusief hoge subsidies.  Het nu sluiten van kolencentrales en geheel overgaan op duurzame energie zou mooi zijn, maar is onhaalbaar. We zullen het tot die tijd moeten doen met de  transitiebrandstof aardgas. Dat  scheelt zo’n 130 Mton CO2 tot eind 2019. Een kleine twee jaar later, in 2022, zouden we al een Nederlandse jaaruitstoot aan CO2 uitgespaard hebben. Enkel door geheel over te gaan op aardgas. Ter vergelijking: de totale Nederlandse CO2-uitstoot was in 2011 168 Mton.

Is het raar om zoveel energie met gas op te wekken? Nee, in 2011 wekten we al 60% van onze elektriciteitsbehoefte op met gas. We hebben voldoende vermogen staan en voorraden in de grond om in onze eigen behoeftes te voorzien voor de nabije toekomst. En af en toe krijgen we wat ‘gratis’ van de buren, doordat op zonnige of winderige dagen het duurzame stroomoverschot van Duitsland op de stroommarkt gedumpt wordt.

Waarom gebeurt dat niet? Omdat het energieakkoord een typische polderoplossing is. Het is als onderhandelen met een kalkoen over de kerstmaaltijd. Als Duitsland de energiesector kan dwingen alle kerncentrales te sluiten, dan kunnen wij in Nederland alle kolencentrales uitfaseren. Het betekent wel dat we politieke lef moeten hebben en de fossiele lobby afkopen. Het betekent ook een goede deal sluiten voor de honderden mensen die in die centrales werken.

Is gas duurder dan steenkool? Als de externe kosten van kolen mee genomen worden is gas goedkoper dan kolen (zie hier de berekening die we eerder hiervoor maakten en toelichting op biomassa). Als we 60% van onze elektriciteitsvoorziening met gas op kunnen brengen kunnen we 100% ook aan.

Daarnaast zijn er ook andere voordelen. Zo wordt de concurrentiepositie van duurzame energie eerlijker. En meer gasverbruik zal ons bewuster maken van het opraken van de gasvoorraden. Vanaf 2023 gaan we in Nederland niet meer genoeg aardgas kunnen oppompen om onze huidige vraag te voorzien.  Na dat jaar gaan we elk jaar minder aardgas produceren, ook met schaliegas. We zullen dus veel van het aardgas moeten besparen dat we nu verspillen in tuinbouwkassen en slecht geïsoleerde gebouwen.

Wat ons betreft mag met dit akkoord de kachel worden aangestoken. Wij gaan door met campagne voeren om alle kolencentrales gesloten te krijgen. Op elke kolencentrale zit een stopknop.