Wat bij de geboorte van de Wij Stoppen Steenkool campagne in 2009 politiek onhaalbaar bleek is nu de nieuwe realiteit. De Nederlandse kolencentrales gaan allemaal sluiten. De vraag is alleen nog wanneer, en hoe. Nieuw onderzoek toont de voor- en nadelen van zes voor de hand liggende scenario’s waarop het kabinet kan besluiten kolencentrales vóór 2020 uit te faseren.

Download het onderzoek:

Scenario’s voor het sluiten van alle Nederlandse kolencentrales voor 2020 – Verkennend onderzoek 2016

Het sluiten van kolencentrales is slechts een deel van de energietransitie, maar wel een makkelijke eerste stap. En een grote stap, want kolencentrales leveren de grootste bijdrage aan de totale CO2-uitstoot. Sluiting van alle Nederlandse kolencentrales is een logische volgende stap in een lange weg om Nederland volledig fossielvrij te maken voor 2050.

De centrale vraag is gaan we door met een energiebeleid dat in de ban is van een marktdogma en de macht van grote energiebedrijven bevestigd en versterkt? Of breken we daarmee. En dat is een politieke vraag, die niet gaat over gigawatts en tonnen CO2 maar over in welke wereld we willen leven, en macht. Naar de mening van Wij Stoppen Steenkool zou dat moeten betekenen dat we de macht van energiegiganten als Uniper, RWE, ENGIE en Vattenfall aanvallen en afbreken, en onze energieproductie gaan democratiseren. Energie is te belangrijk om over te laten aan multinationals, het is een publieke zaak, en hoort in handen te zijn van burgers. Het afbreken van de macht van deze bedrijven is net zo belangrijk als het sluiten van kolencentrales. Ze zijn een hindernis voor de energietransitie en de wereld is gebaat bij hun faillissement.

Terugkomend obstakel in alle scenario’s is de SDE+ subsidie die wordt verleend aan de kolencentrales. De eerste openstelling van de SDE+ aanvragen loopt dit jaar van 1 tot 31 maart. Als de energiemaatschappijen er op tijd bij zijn, kunnen zij rekenen op 3 tot 4 miljard euro aan SDE+ subsidie voor het verbranden van biomassa in hun kolencentrales. Deze energiemaatschappijen moeten niet langer financiële erkenning krijgen voor een techniek waarvan bewezen is dat zij niet duurzaam is. Deze subsidiepot moet beter besteed worden aan het terugdringen van CO2-uitstoot, niet aan het in stand houden van de grootste vervuilers. Desnoods kunnen deze bedragen nog worden uitgekeerd als compensatie voor het vervroegd sluiten van de Nederlandse kolencentrales.

Wij Stoppen Steenkool pleit er dus voor om de energiebedrijven niet te compenseren voor de kolenexit, en het gebruik van steenkool simpelweg te verbieden. Bijvoorbeeld door technische eisen te stellen aan kolencentrales of het invoeren van een uitfaseringswet. We pleiten er wel voor om de werknemers in deze zieltogende industrietak een goed alternatief te bieden. De nieuwe energievoorziening die uitgebouwd moet worden heeft hun kennis en kunde hard nodig.