Dinsdag 16 december

Pakhuis De Zwijger, Amsterdam

De Circulaire Economie

Aangezien de anderen ineens niet konden ben ik maar alleen gegaan. Veel zin had ik niet om op een gure decemberavond rond etenstijd de deur uit te gaan en met flyers aan het IJ te gaan staan. Maar dit was met NUON, de directeur zou ook spreken en vragen beantwoorden. Dat werd Martijn Hagens, Chief Operational Officer (COO). Deze kans konden we niet laten lopen om ons gezicht te laten zien.

Ik was niet van plan naar het debat zelf te gaan. Ik ben de afgelopen paar jaar al bij een aantal van dit soort debatten geweest, bv. FD Energiedebatten (gesponsord door ESSENT). Deze draaien altijd een beetje rond hetzelfde geneuzel: Jazeker moeten we verduurzamen, daar is wel tijd voor nodig, economisch gezien kunnen we kolencentrales nog niet sluiten, China bouwt nog elke week een kolencentrale, voor stabiliteit in het hoogspanningsnet kunnen we niet alleen vertrouwen op wind en zon, we gaan biomassa bijstoken enz. enz. enz. En dan de de enkele gek die niet in klimaatverandering gelooft. Deze kreeg ook de microfoon en zei dat we binnenkort op elke hoek van de straat een thorium reactor zouden hebben. Gelukkig was hij de enige gek, verder bleek het mee te vallen.

Wel blijft een feit, de echte urgentie is nooit bekend behalve bij een enkeling.

Aan de deur bleef een meisje (eeh, jonge vrouw) die bij NUON werkt (er bleken een 30-tal medewerkers van NUON in de zaal) even met mij praten en overtuigde me toch naar het debat te gaan. Zelf werkt ze bij een redelijk goede afdeling. Later bij een biertje vroeg ze echt heel serieus wat dit (mijn opmerkingen over klimaat en urgentie tijdens het debat) voor haar en haar vriend persoonlijk betekenden. Oei, wat nu. Ik praat makkelijker tegen de COO van NUON, dan weet ik wat te zeggen (en ik weet ook al wat hij gaat zeggen dus heb ik weer standaard antwoorden, ik hoef er niet echt bij na te denken). Ik bedacht me dat NUON over het geheel niet de slechtste is, maar dat ze wel die kolencentrale moeten sluiten. Gascentrales kunnen nog een paar jaar doordraaien als we daarnaast snel opschalen met wind en zon. Dus van mij mag ze bij NUON blijven werken. Ze was zichtbaar opgelucht. Kijk, dat is mooi, iemand die echt serieus is en het goede wil.

Ik ben dus toch maar naar binnen gegaan en toen werd het toch nog interessant.

Volgens de site van Pakhuis de Zwijger kunnen er 300 mensen in de grote zaal. De zaal zat vol.

Er was een verrassend sterke presentatie van Prof. Dirk Sijmans, landschapsarchitect en sinds 2008 voornamelijk hoogleraar aan de TU Delft. Ik heb hem nog aan een biertje gesproken, hij vond het goed als de organisatie de video opname aan mij geeft om op internet te zetten. Daar ga ik achteraan. Een voorbeeld: De Volkswagen Kever verbruikte in 1948 7,5 liter per 100 km, de moderne versie daarvan, de Beetle, verbruikt, ja, 7,5 liter per 100 km. Vertrouw dus maar niet op toenemende effici├źntie als oplossing voor het klimaatprobleem, gaat niet werken.

John Kerkhoven van Quintel Intelligence, in het panel, had een interessante theorie. Kolencentrales zijn niet rendabel meer. Ook Hagens gaf al aan dat in kolen- en gascentrales eigenlijk geen brood meer zit. De winst zit in wind en zon. Volgens Kerkhoven wil bv. EON af van zijn kolencentrales door mede te delen ze af te stoten, wellicht dreigen ze te sluiten en zo de Duitse regering voor het blok te zetten. Het net kan namelijk (nog) niet zonder al die kolencentrales vanwege stabiliteit. Nu zal het mij worst wezen of het net stabiel is, maar de Duitse regering kan daar anders over denken. Ook draait de Duitse industrie op kolencentrales, als die sluiten is het over en uit met Mercedes en Volkswagen. Dus mooi Die Energiewende maar ze zitten in een spagaat. Dat zou ook de reden zijn dat Duitsland niet erg hard trekt aan CO2 beperking. Dus mogelijk zou de Duitse regering zich gedwongen zien om de hele energieproductie uit kolen over te nemen. Het lijkt dat zowel Vattenfall als EON hun kolencentrales en mijnen willen afstoten. Van RWE weet ik het niet, die doen ook denk ik niet veel anders dan bruinkool, dus als ze dat afstoten dan stoten ze zich helemaal af.

Hagens vertelde o.a. dat 70% van Amsterdam klant van NUON is. Ik weet niet of dat percentage stroomverbruik is of aantallen klanten, maar het is duidelijk dat NUON veel omzet heeft in Amsterdam.

Op een vraag over de toekomst van de kolencentrale zei Hagens dat ze kijken naar de mogelijkheid van biomassa bijstook om de centrale 100% CO2 neutraal te maken. Sluiten zit niet in de planning.

Toen ik de gelegenheid kreeg aan de microfoon zei ik ongeveer dit:

Ik ben Hugo Beunder van wijstoppensteenkool. Een kolencentrale is natuurlijk nooit 100% CO2 neutraal te maken met bijstook van dubieuze biomassa. Kolen veroorzaakt wereldwijd 45% van de CO2 uitstoot en 30% van de energie. Als we dus alle kolencentrales sluiten dan is bijna de helft van het klimaatprobleem opgelost en hebben we nog 70% van de energie over. Een kolencentrale produceert 2x zoveel CO2 per opgewekte hoeveelheid stroom als een gasgestookte centrale. Wij voeren o.a. actie tegen de kolencentrale van NUON in Amsterdam. Wij hebben de Climate Games georganiseerd. Ik wil u dus toch nogmaals vragen de kolencentrale te sluiten, dan kunnen wij hem afvinken en door naar de volgende.

Maar uit zijn antwoord bleek dat we dit jaar toch gewoon weer de Climate Games bij de NUON kolencentrale in Amsterdam moeten organiseren.

Quintel Intelligence www.quintel.nl blijkt trouwens een interessant bedrijf. Ze zijn in 2009 voor zichzelf begonnen om zich volledig met duurzame energie bezig te houden. Quintel heeft dit opgezet: http://www.energytransitionmodel.com/

Dat ziet er interessant uit. Je kunt online je eigen toekomstscenario voor energie en CO2 uitstoot inbrengen en testen. Een soort Energy Game. De belangrijke factor is de CO2 uitstoot, en dat is natuurlijk weer bepalend voor klimaat. Misschien zouden ze een extensie kunnen bouwen en de CO2 uitstoot direct invoeren in de scenario’s van het IPCC. Dan zou je het klimaatresultaat van je energiescenario meteen zien. Ik heb er nog maar even naar gekeken maar het lijkt me innovatief, leerzaam en belangrijk. Mooie club, een aantal hooggespecialiseerde adviseurs die dit Sim City achtige programma (sorry voor de vergelijking) hebben gebouwd. Een serieuze tool die echt scenario’s doorrekent van verschillende energiemixen en verbruiksmixen, supply and demand. Het is meer dan een spel, het is serieus en gebaseerd op wetenschap, cijfers, real world. Het is educatief maar ook adviseren ze grote organisaties. Bekijk dit eens.

Met een biertje nog even gesproken met Sijmons, Van Elk van de Windvogel, en ja, ook met Martijn Hagens. Hij probeerde nog het argument dat kolen de goedkoopste stroom levert. Op mijn antwoord dat dat komt omdat de externe negatieve effecten niet worden doorberekend kreeg ik geen antwoord. Maar misschien kwam dat omdat we werden onderbroken.

En zo werd het toch nog een interessante avond.

Aan de deur uitgedeeld: Krokodillen en Palmen in Alaska, 4 pagina versie: krokodillen-4p-versie-01a

Na afloop nog een aantal van deze uitgedeeld, zeker eentje aan Hagens.

Krokodillen en palmen in Alaska, 16 pagina versie: krokodillen-versie-04a

krokodillen-cover