Beste Roald,

(Victor hier, actief bij WijStoppenSteenkool.nl). Ben het met je eens dat het in eerste instantie om CO2 reductie gaat en duurzame energie een middel is.

Ik concentreer me hier op energie.

De eerste stap en goedkoopste manier om CO2 afname te bereiken is besparing. Hier kan tot 70% gewonnen worden als we ons er toe zetten. Kijken we naar de electriciteitsvoorziening dan is de eerste en meest besparende stap kolencentrales zoveel mogelijk uitzetten en over op transitiebrandstof gas. Ook hier is veel winst te behalen en valt niet onder de duurzame technieken. Neem bijvoorbeeld RWE, de grootste CO2 uitstoter van Europa, enkel en alleen door de (bruin)kolencentrales. Als dat weg valt dan is er een wereld gewonnen.

Ieder land heeft al de neiging in zich om zo goedkoop mogelijk over te gaan naar duurzame energie en hun eigen krachten zo optimaal mogelijk te benutten. Ook zonder Europese samenwerking komen we er. Ik denk zelfs dat dit meer ruimte laat voor de beweging van onderop, niet in het belang van energiebedrijven, maar des te belangrijker.

Ik vraag me zelfs af of de ontwikkeling van een Europees netwerk nu wel slim is. Als er in de nabije toekomst goede goedkope opslagmogelijkheden komen dan zou zo n netwerk en de noodzaak tot uitwisseling er weer heel anders uit komen te zien.

Aan de andere kant, als je breder kijkt als Europa, is CSP uit de EUMENA op dit moment 1 van de goedkoopste opties en nu al concurerend met kolen inclusief transport. Dit zou een goede reden zijn om een HVDC grid op te zetten. Kan de rest van de duurzame energieuitwisseling gelijk op mee liften.

Lastige keuze. Als je breder kijkt als alleen zo kostenefficient mogelijk dan speelt kwetsbaarheid ook mee. Hoe afhankelijk wil je zijn van Noord Afrika en het Midden Oosten? Als er oorlog komt is een netwerkt heel kwetsbaar. Als ieder land voor zich in zijn eigen energie voorziet dan wordt het al robuster. Zonnepanelen zijn bijvoorbeeld wel duurder maar ook een stuk moeilijker om geheel uit te schakelen.

Wat betreft Nederland ben ik persoonlijk voor beide. En stroom uit de Sahara, het goedkoopst maar wel afhankelijk, maar niet zo afhankelijk dat we niet zonder kunnen. Dus hier in eerste instantie ook zonnepanelen en windmolens. Ook al is dat duurder.